فرصت مطالعه ندارید؟ چکیده این مطلب را همین‌جا گوش دهید:
مدیریت ده‌ها تب باز در مرورگر هنگام تحقیق، برنامه‌نویسی یا بررسی پروژه‌های مختلف می‌تواند به شدت طاقت‌فرسا باشد. وقتی نوار افقی بالای مرورگر پر از تب‌های ریز و ناممکن برای خواندن می‌شود، پیدا کردن صفحه مورد نظر به یک چالش تبدیل خواهد شد. افزونه رایگان Tree Style Tab (معروف به TST) یک راهکار اصولی و متن‌باز برای مرورگر فایرفاکس است که تب‌های شما را به صورت درختی و در نوار کناری (Sidebar) نمایش می‌دهد تا هرگز مسیر مرور صفحات خود را گم نکنید.
| نام ابزار | Tree Style Tab (TST) |
|---|---|
| نوع ابزار | افزونه مرورگر (مخصوص فایرفاکس) |
| هزینه | ۱۰۰٪ رایگان و متن‌باز |
| زبان برنامه‌نویسی | JavaScript |
| تعداد ستاره‌های گیت‌هاب | ۳۷۸۸ |
| وضعیت دسترسی ایران | قابل دسترس (بدون محدودیت فنی) |
چرا باید از Tree Style Tab استفاده کنیم؟
ایده اصلی این افزونه ساده اما بسیار هوشمندانه است: هر زمان که لینکی را از داخل یک تبِ فعلی باز می‌کنید، صفحه جدید به صورت خودکار به عنوان «فرزند» (Child) تبِ والد در نوار کناری قرار می‌گیرد. این ساختار درختی درست مانند یک تاریخچه تصویری و ساختاریافته از وب‌گردی شما عمل می‌کند. برای مثال، اگر در حال جستجوی یک موضوع تخصصی باشید، نتایج جستجو به عنوان شاخه‌های فرعی زیر صفحه اصلی باز می‌شوند.
اگر شاخه‌ای از تب‌ها دیگر مورد نیاز شما نباشد، می‌توانید با یک کلیک روی فلش کنار تب والد، کل آن شاخه را جمع کنید (Collapse) تا فضای نوار کناری خلوت شود. این ساختار به شما کمک می‌کند بدون از دست دادن ردپای مطالعاتی خود، در عمق مطالب اینترنت پیش بروید. همان‌طور که گاهی در ابزارهای دسکتاپ برای سازماندهی فضای کاری نیاز به نظم‌دهی داریم (مانند ابزارهای مدیریت پنجره‌ها در ویندوز با FancyZones)، این افزونه نیز نظم ساختاری دقیقی به مرورگر شما می‌بخشد.
از ویژگی‌های کلیدی این ابزار می‌توان به سازماندهی خودکار رابطه والد و فرزندی بین تب‌ها، قابلیت جابجایی شاخه‌ها با کشیدن و رها کردن (Drag and Drop)، و ارائه یک API عمومی برای گسترش قابلیت‌ها توسط سایر افزونه‌های جانبی اشاره کرد.
نصب و راه‌اندازی افزونه
راه‌اندازی این افزونه بسیار ساده است. نسخه پایدار و امضاشده‌ی آن به صورت100% رایگان از طریق فروشگاه رسمی افزونه‌های موزیلا (Mozilla Add-ons) قابل دریافت و نصب روی مرورگر فایرفاکس است. کافی است به صفحه رسمی افزونه در مخزن موزیلا مراجعه کرده و دکمه افزودن به فایرفاکس را بزنید.
اگر به عنوان یک توسعه‌دهنده یا کاربر حرفه‌ای قصد داشته باشید نسخه‌های توسعه‌دهندگان (Development Builds) را از روی کدهای منبع گیت‌هاب کامپایل و تست کنید، می‌توانید از دستورات زیر در محیط لینوکس یا محیط‌های سازگار استفاده کنید:
sudo apt install git nodejs npm jq zip
git clone --recursive https://github.com/piroor/treestyletab.git
cd treestyletab/webextensions
make
دستورات بالا پکیج مورد نیاز را از مخزن گیت‌هاب کلون کرده، وارد پوشه افزونه می‌شود و با استفاده از ابزار Make نسخه خروجی افزونه (فایل .xpi) را تولید می‌کند تا بتوانید آن را به صورت موقت در مرورگر بارگذاری کنید.
اگر بخواهید نسخه خاصی از کدها را بر اساس یک ریویژن مشخص بیلد کنید، دستورات زیر کاربرد دارند:
cd treestyletab/webextensions
git checkout bb467286d58b3da90fd1b2e6ee8a8016e3377b97
git submodule update
make
پس از اجرای این دستورات، فایل‌های خروجی `.xpi` جدید در پوشه جاری ساخته می‌شوند که می‌توانید از طریق صفحه `about:debugging` در فایرفاکس و با کلیک روی گزینه «Load Temporary Add-on» آن‌ها را به صورت موقت تست کنید.
محدودیت‌ها و نکات پنهان
سازنده این افزونه سیاست‌های مشخصی دارد و برخی درخواست‌ها به صورت عمدی پیاده‌سازی نشده‌اند. آگاهی از این نکات به شما کمک می‌کند انتظارات درستی داشته باشید:
- پشتیبانی نکردن از کروم و مرورگرهای مبتنی بر کرومیوم: این افزونه به شدت به APIهای اختصاصی فایرفاکس (مانند Sidebar API) وابسته است و امکان پورت مستقیم آن به کروم وجود ندارد (البته جایگزین‌های متفاوتی توسط توسعه‌دهندگان دیگر برای کروم ساخته شده است).
- عدم پشتیبانی از نسخه موبایل فایرفاکس: به دلیل عدم پشتیبانی مرورگر موبایل از API نوار کناری و محدودیت‌های حافظه رم، این افزونه روی اندروید یا آیفون قابل استفاده نیست.
- مخفی کردن نوار تب افقی پیش‌فرض: سازنده افزونه توصیه می‌کند نوار تب افقی پیش‌فرض فایرفاکس را پنهان نکنید؛ چرا که برخی قابلیت‌های بومی مرورگر (مانند اشتراک‌گذاری تب یا هشدار صوتی پخش رسانه) بدون نوار افقی به درستی کار نخواهند کرد، مگر اینکه فایل سفارشی `userChrome.css` را به صورت دستی و با دانش فنی بنویسید.
پرسش‌های متداول
آیا Tree Style Tab روی مرورگر گوگل کروم کار می‌کند؟
خیر، این افزونه منحصراً برای مرورگر موزیلا فایرفاکس طراحی شده است؛ چون به ساختار و APIهای اختصاصی این مرورگر وابستگی دارد.
چگونه می‌توانم تب‌های فرعی را مخفی کنم تا نوار کناری شلوغ نشود؟
با کلیک کردن روی فلش کوچکی که کنار تبِ والد (رئیس شاخه) قرار دارد، تمام تب‌های فرزند به صورت کشویی جمع (Collapsed) می‌شوند.
آیا این افزونه قابلیت مدیریت و ذخیره سشن‌ها (Session Management) را دارد؟
خیر، طبق سیاست اصلی پروژه، مدیریت سشن‌ها یا قابلیت‌های جستجوی پیشرفته جزو وظایف این افزونه نیست و سازنده توصیه می‌کند از افزونه‌های جانبی سازگار با TST برای این منظور استفاده کنید.
جمع‌بندی
اگر جزء آن دسته از کاربرانی هستید که همزمان ده‌ها تب مختلف در فایرفاکس باز می‌کنید و میان آن‌ها گم می‌شوید، افزونه Tree Style Tab یک نجات‌دهنده واقعی برای شماست. این ابزار رایگان و متن‌باز با انتقال تب‌ها به نوار کناری و ایجاد ساختار درختی هوشمند، تمرکز و بهره‌وری شما را در وب‌گردی و تحقیق به شدت افزایش می‌دهد. نصب آن بسیار آسان است و تجربه‌ای کاملاً متفاوت از مرور وب را برایتان به ارمغان می‌آورد.
